Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (EİTİA)

Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (EİTİA)

Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF)

Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (EİTİA), 6 Kasım 1958 tarihinde "Eskişehir Gece İktisat ve Ticaret Yüksekokulu" adıyla açılmıştır. Bu tarihi açılış, Eskişehir'in modern bir öğrenci kentine dönüşmesindeki ilk ve en önemli yapı taşını oluşturmaktadır.

Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi ya da kısaca EİTİA, Prof. Dr. Orhan Oğuz tarafından 1958 yılında Eskişehir'de kurulmuş, Türkiye'nin ilk İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinden biridir.

Akademi, 1958 yılında kurulduğunda kendine ait bir yerleşkesi yoktu. İlk öğrenciler eğitimlerine Cengiz Topel Caddesi üzerinde yer alan İşçi Bulma Kurumu binasında (akşam okulu formatında) başladılar. Bu bina, akademinin kurumsal kimlik kazanana kadar kullandığı geçici bir yuva olmuştur.

 Eskişehir İTİA’nın tarihi yerleşkesi (bugünkü Anadolu Üniversitesi Yunus Emre Kampüsü), sadece binalardan ibaret değil; vizyoner bir şehircilik ve üniversite mimarisi anlayışının ürünüdür. 1960’ların başında temelleri atılan bu yerleşke, Türkiye’nin en estetik ve düzenli kampüs yapılarından biri olarak kabul edilir.

1982 yılında kadar bu isimle eğitim öğretim etkinliklerini sürdüren kurum, Yükseköğretim Kanunu'nun çıkması ile Anadolu Üniversitesine bağlanarak İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi olarak eğitimini sürdürmektedir.

İlk olarak Cengiz Topel Caddesi’ndeki İşçi Bulma Kurumu binasında akşam okulu olarak eğitime başlamış, ardından 1959 yılında çıkarılan 7334 sayılı kanunla resmi olarak "İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi" (EİTİA) adını alarak yeniden yapılandırılmıştır.

Zamanla büyüyen akademi, çevre illerdeki yükseköğrenimin de temelini atmış; Kütahya ve Afyonkarahisar gibi illerde kendisine bağlı yüksekokullar açarak bugünkü Kütahya Dumlupınar ve Afyon Kocatepe üniversitelerinin filizlenmesini sağlamıştır.

1982 yılında yürürlüğe giren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile akademiler üniversitelere dönüştürülmüş ve EİTİA, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi adını alarak eğitim hayatına bugünkü modern kampüsünde devam etmiştir.

Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen’in akademi başkanlığı ve rektörlüğü döneminde yerleşke, adeta bir botanik bahçesine dönüştürülmüştür. Geniş yeşil alanlar, yapay göletler, heykeller ve yürüyüş yolları, Türkiye'de "kampüs hayatı" kavramının yerleşmesini sağlamıştır.

Dersliklerin, kütüphanenin, sinema-tiyatro salonlarının ve yemekhanelerin birbirine yürüme mesafesinde olduğu yatay bir yerleşke planı benimsenmiştir. Bu yapı, öğrencilerin kampüs içinde sosyalleşmesini ve üretim yapmasını kolaylaştırmıştır.

Eskişehir Tepebaşı bölgesindeki bu yerleşke, Eskişehir'in fabrikalar bölgesinden modern bir kültür ve eğitim şehrine dönüşmesindeki en büyük lokomotif olmuştur. Akademi binaları etrafında şekillenen öğrenci mahalleleri (Bağlar, Üniversite Caddesi vb.), kentin sosyal ve ekonomik çehresini tamamen değiştirmiştir.

Eskişehir İTİA, Yılmaz Büyükerşen başta olmak üzere Türkiye'nin akademik, siyasi ve ekonomik hayatına yön veren pek çok değerli ismi mezun etmiştir.

Eskişehir'de köklü bir geçmişe sahip olan Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi (EİTİA) ve devamı olan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF)günümüzde şehirdeki iki farklı devlet üniversitesi bünyesinde aktif olarak varlığını sürdürmektedir. Geçmişte tek bir merkez olarak anılan bu yapı, günümüzde Anadolu Üniversitesi ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) çatısı altında eğitim-öğretime devam etmektedir.

Başta Eskişehir olmak üzere İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde EİTİA Mezunlar Dernekleri (veya Anadolu Üniversitesi İİBF Mezunlar Derneği (İBFAK) çatısı altında örgütlenmişlerdir.

Her yıl mayıs ayında Eskişehir'de çok geniş katılımlı mezuniyet ve hasret giderme geceleri ile geleneksel "Pilav Günleri" düzenlenir. Türkiye'nin dört bir yanından gelen eski mezunlar bu etkinliklerde buluşmaktadır.

Yunus Emre Kampüsü'ndeki güncel deprem yönetmelikleri ve zemin yetersizliği sebebiyle aralarında İİBF'nin 60 yıllık tarihi binasının da bulunduğu 13 eski bina için yıkım kararı alınmıştır. Eylül 2026'da binaların yıkımı gerçekleştirilmiştir. Yıkılan alanların yerine kampüsü daha yeşil kılacak şekilde sadece 1 yeni ve modern bina inşa edilecektir.

Bugün 6 Kasım da 68. Kuruluş yıldönümünü kutladığımız ve mezunu olmaktan her zaman gurur duyduğum Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Fakültesi ve devamı olan Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinin kuruluş yıl dönümü kutlu ve sonsuz olsun.   

Yararlanılan kaynaklar: https://www.google.com/, https://www.kariyerimdergisi.com/, https://tr.wikipedia.org/, https://abp.anadolu.edu.tr/, https://www.instagram.com/, Türk Maarif Ansiklopedisi, Ali Yurtseven Tarih yazıları.

Ali Yurtseven

06.11.2026